Могой зүүдлэх
Могойг уламжлал бүр өөрөөр тайлдаг. Монгол ёсонд могойг газар усны эзэдтэй холбодог бол Хятадын эртний номд эд баялаг, үр хүүхдийн сайн бэлгэ гэж, Америкийн Миллерийн зүүдний номд дайсан, муу явдлын дохио гэж үздэг. Тиймээс могой ямар байсан, юу хийснийг санаж байж тайлна.
Ямар могой байсан бэ?
Могой хазсан бол
Хятадын номд могой хүн хазахыг их эд баялагтай холбодог. Харин Миллер үүнийг дайсагнасан хүмүүс ажилд тань саад болохыг анхааруулсан гэж тайлжээ.
Могой биеийг тань ороосон, өвөрт орж ирсэн бол
Хятадын ном үүнийг сайн үр хүүхэд төрөхийн бэлгэ гэж бичсэн байдаг. Миллер харин могой ороохыг дайсныхаа өмнө арга мухардах үеийг сануулсан гэж үзжээ.
Могой алсан бол
Миллер могой алахыг боломж бүрээ ашиглаж, дайсныхаа эсрэг ялалт байгуулахыг илтгэнэ гэж бичжээ.
Олон могой харсан бол
Олон могой бие биен дээгүүр мушгиран мөлхөхийг Миллер амьдралдаа бэрхшээлтэй тэмцэж, хийсэндээ харамсах үе ирэхтэй холбосон.
Хар, цагаан болон бусад өнгийн могой
Хятадын номын хэлснээр улаан, хар могой хэл ам, маргаан гарахыг заадаг. Хөх ногоон могой сайн бэлгэ бол шар, цагаан могой албан газартай холбоотой хэрэг гарахыг илтгэнэ.
Монгол ёсонд
Монголын зүүд шинжих ёсонд могой зүүдлэхийг лус савдаг буюу газар усны эзэд гомдсоныг илтгэнэ гэж үздэг. Ийм үед арц уугиулж, лус савдагт тахил өргөдөг заншилтай.
Хэр түгээмэл вэ
Монголчуудын интернэтээс хамгийн олон хайдаг зүүд бол могой юм. Канадын 1181 оюутныг хамарсан 2003 оны судалгаагаар тэдний 22% нь могой зүүдэлж байжээ. Эмэгтэйчүүд (24%) эрэгтэйчүүдээс (16%) илүү олонтаа зүүдэлдэг байна.
Холбоотой зүүд
Эх сурвалж: Монгол ёс («Зүүд шинжих монгол ёсон», «Буддын шашин дахь зүүдний тайлал», С. Дуламын «Монгол бэлгэдэл зүй»), Хятадын эртний зүүдний ном «Жоу гүний зүүдний тайлал», Г. Х. Миллерийн «Арван мянган зүүдний тайлал» (АНУ, 1901), Т. Нильсен нарын түгээмэл зүүдний судалгаа (Канад, 2003), монголчуудын Google-ээс хайдаг зүүд.