Хөөгдөж зүүдлэх
Нэгэн том судалгаагаар хөөгдөх нь хүмүүсийн хамгийн олон зүүдэлдэг зүйл болжээ. Эртний номуудад энэ сэдэв цөөн бөгөөд ихэнх нь зугтаж чадсан эсэхээр нь сайн, муу гэж ялгадаг.
Хэнд хөөгдөж, яаж зугтсан бэ?
Хөөгдөөд нисэж зугтсан бол
Хүн, сүнс эсвэл араатанд хөөгдөж, аргагүйн эрхэнд нисэж зугтахыг Артемидор их уур хилэн, аюулын дохио гэж үзжээ.
Хөөгдөж байгаад зугтсан бол
Гэмтэл, ослоос мултарч гарахыг Миллер ихэнхдээ таатай зүүд гэжээ. Хоригдсон газраас оргон гарвал ажилдаа шамдсаны ачаар нийгэмд дээшилнэ гэж тэр бичсэн.
Зугтах гэж чадаагүй бол
Зугтах гэж оролдоод чадахгүй бол дайснууд тань гүтгэж, хууран мэхлэхээс сэрэмжлэхийг Миллер сануулжээ.
Аюулаас гүйж зугтсан бол
Аюулаас гүйж зугтахыг Миллер гарзын эрсдэлтэй тулгарч, асуудлаа зохицуулж чадахгүйдээ цөхрөхтэй холбожээ.
Чөтгөрт хөөгдсөн бол
Чөтгөрт хөөгдөхийг Миллер найзын дүр эсгэсэн дайснуудын урхинаас болгоомжлохыг сануулсан зүүд гэжээ.
Монгол ёсонд
Монголын буддын шашны зүүд шинжих ёсонд нохойд хөөгдөх, хазуулахыг хан тэнгэр, гарагийн хорлолын дохио гэж үздэг.
Хэр түгээмэл вэ
Канадын 1181 оюутныг хамарсан 2003 оны судалгаагаар тэдний 82% нь хэн нэгэнд эсвэл ямар нэг зүйлд хөөгдсөн гэж зүүдэлж байжээ. Энэ нь судалгааны 55 сэдвээс хамгийн түгээмэл нь болсон бөгөөд эмэгтэйчүүдэд (83%) эрэгтэйчүүдээс (78%) арай илүү байв.
Холбоотой зүүд
Эх сурвалж: Артемидорын «Зүүдний тайлал» (эртний Грек, МЭ II зуун), Г. Х. Миллерийн «Арван мянган зүүдний тайлал» (АНУ, 1901), Монгол ёс («Зүүд шинжих монгол ёсон», «Буддын шашин дахь зүүдний тайлал», С. Дуламын «Монгол бэлгэдэл зүй»), Т. Нильсен нарын түгээмэл зүүдний судалгаа (Канад, 2003).