Нисэж зүүдлэх
Нисэх зүүд хамгийн түгээмэл зүүдний нэг. Эртний номууд ихэнхдээ хүссэнээрээ, жигүүртэй нисэхийг сайн, албадан нисэх, хэтэрхий өндөр хөөрөхийг таагүй гэж үздэг.
Хэрхэн ниссэн бэ?
Газраас бага зэрэг хөөрч ниссэн бол
Газраас бага зэрэг өндөрт босоо нисэхийг Артемидор сайн гэж үзэж, хүрээлэн буй хүмүүсээсээ хэр өндөр хөөрнө, төдий чинээ агуу, аз жаргалтай болно гэжээ. Хүссэн үедээ нисч, хүссэн үедээ буух нь ажил хэрэг амар хялбар бүтэхийг илтгэнэ гэж тэр бичсэн.
Жигүүртэй ниссэн бол
Жигүүртэй нисэхийг Артемидор бүх хүнд сайн гэжээ: ядуу хүнд эд баялаг, баян хүнд алба, нэр хүнд авчирна гэж тэр үзсэн. Хятадын эртний номд ч биедээ жигүүр ургаж нисэх нь их өлзийтэй.
Тэнгэрт хөөрсөн бол
Тэнгэрт хүртэл нисэхийг Хятадын ном эд баялаг, эрхэм хүндийн бэлгэ гэдэг. Харин Артемидор жигүүргүйгээр хэт өндөрт хөөрөхийг айдас, аюултай холбожээ.
Ногоон модны дээгүүр ниссэн бол
Нисэж явахдаа доор ногоон мод, ургамал харвал түр зуур бэрхшээл тохиолдох ч дараа нь их хөгжил цэцэглэлт ирнэ гэж Миллер бичжээ. Нисэж явахдаа нар харах нь дэмий санаа зовж байгааг, ажил хэрэг тань айдсыг үл харгалзан бүтэхийг заадаг гэжээ.
Бохир ус, нурсан газрын дээгүүр ниссэн бол
Булингартай усны дээгүүр нисэхийг Миллер дайснууд тань ажиглаж байгаа тул хувийн хэргээ нууцлахыг сануулсан зүүд гэжээ. Нурсан, эвдэрсэн газрын дээгүүр нисэх, хар жигүүртэй нисэх нь Миллерийн тайлбараар азгүйтэл, гашуун урам хугарлыг илтгэнэ.
Нисч чадаагүй, нисэж яваад унасан бол
Нисэх гэж хүсээд чадахгүй байхыг Артемидор таагүй гэжээ. Нисэж яваад унавал байр суурь тань доройтох ч унаж байхдаа сэрвэл дахин сэргэнэ гэж Миллер үзсэн.
Хэр түгээмэл вэ
Канадын 1181 оюутныг хамарсан 2003 оны судалгаагаар тэдний 48% нь нисэж зүүдэлж байжээ. Энэ зүүд эрэгтэйчүүдэд (58%) эмэгтэйчүүдээс (44%) илүү түгээмэл байв.
Холбоотой зүүд
Эх сурвалж: Артемидорын «Зүүдний тайлал» (эртний Грек, МЭ II зуун), Хятадын эртний зүүдний ном «Жоу гүний зүүдний тайлал», Г. Х. Миллерийн «Арван мянган зүүдний тайлал» (АНУ, 1901), Т. Нильсен нарын түгээмэл зүүдний судалгаа (Канад, 2003).