Уул зүүдлэх
Уул зүүдлэхийг ихэнх уламжлал хүсэл зорилго, дэвшилтэй холбож тайлдаг. Оргилд нь хүрэх нь өсөлтийн бэлгэ бол замдаа бүдэрч, уулнаас унах нь саад бэрхшээлийг анхааруулна. Харин эртний Грекийн Артемидор уулыг давж гарах ёстой хүндрэл гэж үзжээ.
Ууланд юу хийсэн бэ?
Уулын оргилд гарсан бол
Ногоон, тааламжтай замаар ууланд авирахыг Миллер хурдан баяжиж, нэр хүндтэй болохтой холбосон. Хятадын эртний номд ч ууланд гарахыг цол хэргэм, цалин хангамж ирэхийн бэлгэ гэж бичжээ.
Хад асга ихтэй уулын оройд хүрээгүй бол
Хад чулуу ихтэй уулын оргилд хүрч чадаагүй бол амьдралд тань бүдрэх үе тохиож болно гэж Миллер бичжээ. Тэрээр энэ үед зан чанарынхаа сул талыг даван туулахыг зөвлөдөг.
Аюултай хэсэгт хүрээд сэрсэн бол
Ууланд авирч яваад хамгийн аюултай хэсэгт нь сэрвэл бүх юм бүрхэг санагдах үед хэрэг явдал тань гэнэт сайн тийш эргэнэ гэж Миллер тайлжээ.
Уулнаас унасан, уул нурсан бол
Хятадын номд ууланд гараад газарт унахыг албан тушаалаа алдахын дохио, авирах үед уул нурахыг муу ёр гэж бичсэн байдаг. Ийм зүүдний дараа ажил хэрэгтээ илүү нягт хандаарай.
Уулыг давж гарсан бол
Артемидор уул, хөндий, ой модыг санаа зовнил, айдас, бэрхшээлийн дүр гэж үздэг. Тиймээс уулыг гатлан давах нь тэнд саатаж үлдэхээс хавьгүй дээр гэж тэр бичжээ.
Өндөр ууланд амьдарсан, зугаалсан бол
Өндөр ууланд суурьших нь баяр баясгалантай үйл явдал, хавар зуны улиралд уулаар аялж зугаалах нь сайн бэлгэ гэж Хятадын номд үздэг. Ууланд газар хагалж тариалах нь ч хоол хүнс, хувцас хунар элбэг болохыг заана.
Монгол ёсонд
Монголын зүүд шинжих ёсонд уулын орой өөд авирах нь зэрэг дэв ахихыг заадаг гэж үздэг.
Холбоотой зүүд
Эх сурвалж: Монгол ёс («Зүүд шинжих монгол ёсон», «Буддын шашин дахь зүүдний тайлал», С. Дуламын «Монгол бэлгэдэл зүй»), Хятадын эртний зүүдний ном «Жоу гүний зүүдний тайлал», Артемидорын «Зүүдний тайлал» (эртний Грек, МЭ II зуун), Г. Х. Миллерийн «Арван мянган зүүдний тайлал» (АНУ, 1901).