Цас зүүдлэх
Цас зүүдлэхийг ихэнх уламжлал бэрхшээл, саатлын дохио гэж үздэг. Гэхдээ цас хайлах, цасан дээр нар гэрэлтэхийг Миллер сайн гэжээ. Артемидор харин өвөл цас зүүдлэхэд онцын утга байхгүй гэж бичсэн.
Цас ямар байсан бэ?
Цас орж байхыг харсан бол
Цас харахыг Миллер танд жинхэнэ гай гамшиг тохиохгүй ч ажил хэрэг тань сэтгэлд нийцэхгүй байхтай холбожээ. Хятадын эртний номд цас цагаараа орвол их өлзийтэй, хяруутай хамт унавал хэрэг бүтэхгүй гэж үздэг.
Цас биед тань унасан бол
Цас бие дээр тань бууж байхыг Хятадын ном бүх үйл хэрэг бүтэхийн бэлгэ гэж тайлжээ.
Цасан шуурганд орсон бол
Цасан шуурганд орохыг Миллер удаан хүлээсэн баяр баясгалан тань хойшилж, урам хугарахыг заана гэжээ. Цасанд хаагдаж эсвэл төөрвөл бэрхшээл ар араасаа ирнэ гэж тэр анхааруулдаг.
Цас хайлж байсан бол
Цас хайлахыг харвал айдас тань баяр болон хувирна гэж Миллер бичжээ. Цастай тал нутгийг нар гийгүүлж байвал хүнд хэцүү үеийг давж, эрх мэдэлтэй болохыг тэр заасан.
Бохир цас, цас идсэн бол
Бохир цасыг Миллер бардам зан тань номхорч, урьд нь дорд үзэж байсан хүнтэйгээ эвлэрэхийг эрэлхийлэхтэй холбожээ. Цас идэх нь хүсэл мөрөөдлөө биелүүлж чадахгүйг илтгэнэ гэж тэр үзсэн.
Монгол ёсонд
Монголын буддын шашны зүүд шинжих ёсонд их цас, бороо, үерийг таагүй зүүдэнд тооцож, биеийн байдалдаа анхаарахыг сануулдаг. Цасан шуурга харин үймээн, эмх замбараагүй байдлыг заадаг гэж үздэг.
Бусад уламжлалд
Зарим монгол сайт орос ардын зүүдний номоос орчуулсан жагсаалтдаа цас зүүдлэхийг инээдтэй явдал тохиолдохын дохио гэж бичсэн байдаг. Энэ нь монгол уламжлалт тайлалтай зөрдөг.
Холбоотой зүүд
Эх сурвалж: Г. Х. Миллерийн «Арван мянган зүүдний тайлал» (АНУ, 1901), Хятадын эртний зүүдний ном «Жоу гүний зүүдний тайлал», Артемидорын «Зүүдний тайлал» (эртний Грек, МЭ II зуун), Монгол ёс («Зүүд шинжих монгол ёсон», «Буддын шашин дахь зүүдний тайлал», С. Дуламын «Монгол бэлгэдэл зүй»).