Нас барсан хүн зүүдлэх
Нас барсан хүн зүүдлэх нь хамгийн түгээмэл зүүдний нэг. Монгол ёсонд ийм зүүдийг талийгаачийн буян нэхсэн хэрэг гэж тайлдаг. Миллер энэ зүүдийг ихэвчлэн анхааруулга гэж тайлдаг бол Хятадын эртний номд сайн, муу аль аль тайлал байдаг.
Талийгаач юу хийж байсан бэ?
Аавтайгаа ярилцсан бол
Талийгаач аавтайгаа ярилцахыг Миллер ашиггүй гэрээ хэлцэл хийх гэж байгааг анхааруулдаг гэж үзжээ. Энэ үед гэрээ байгуулахдаа болгоомжтой байж, хамтрагчдынхаа нэр хүндийг сайтар нягтлаарай гэж тэр зөвлөдөг.
Ээж эсвэл ах дүүгээ харсан бол
Талийгаач ээжийгээ харахыг Миллер гунигт автах, бусдад хорсол өвөрлөх хандлагаа хязгаарлахыг сануулсан зүүд гэж үздэг. Ах дүү, хамаатан, найзаа харвал удахгүй хэн нэгэн танаас тусламж хүсэж магадгүй гэжээ.
Талийгаач амлалт авахыг хүссэн бол
Талийгаач хамаатан тань танаас амлалт авахыг оролдвол түүний өгсөн зөвлөгөөг дагахгүй бол бэрхшээл тохиохыг Миллер анхааруулжээ. Тэрээр Парацельсийн «зүүдэнд ирсэн сүнс юу хэлснийг онцгой анхаар» гэсэн үгийг ч иш татсан байдаг.
Талийгаач амьд, баяртай байсан бол
Талийгаачийг амьд, баяр хөөртэй харах нь буруу нөлөөг амьдралдаа оруулж буйг анхааруулна гэж Миллер бичжээ. Өөрийн хүсэл зоригоор үүнийг засахгүй бол эд хөрөнгөөр хохирно. Харин Хятадын номд талийгаач амилахыг сураг чимээ ирэхийн бэлгэ гэж үздэг.
Талийгаач уйлж байсан бол
Хятадын номд талийгаач уйлахыг хэл ам гарахын дохио гэж бичсэн. Харин талийгаач таны өвөрт уйлах нь эд мөнгө олохыг заадаг гэжээ.
Талийгаач хоол идэж байсан бол
Талийгаач хоол идэж байхыг Хятадын номд эрүүл мэнддээ анхаарал тавих дохио гэж үздэг.
Монгол ёсонд
Монголын ардын заншилд талийгаач зүүдлэгдвэл буян нэхэж байна гэж үздэг. Ийм үед гурван өдөр зул өргөж, мани уншаад, хийдэд өргөл барьж, хүүхэд, нохойд хоол өгдөг. Харин зүүд тайлагч Ц. Нямдаваа ийм зүүдийг ихэвчлэн дурсамжаас үүсдэг гэж үздэг.
Хэр түгээмэл вэ
Канадын 1181 оюутныг хамарсан 2003 оны судалгаагаар тэдний 38% нь нас барсан хүнийг амьд байгаагаар зүүдэлж байжээ.
Холбоотой зүүд
Эх сурвалж: Монгол ёс («Зүүд шинжих монгол ёсон», «Буддын шашин дахь зүүдний тайлал», С. Дуламын «Монгол бэлгэдэл зүй»), Хятадын эртний зүүдний ном «Жоу гүний зүүдний тайлал», Г. Х. Миллерийн «Арван мянган зүүдний тайлал» (АНУ, 1901), Т. Нильсен нарын түгээмэл зүүдний судалгаа (Канад, 2003).